کد مطلب: 52264

دریاچه ارومیه را چه کسی خشک کرد؟ دولت یا مردم؟!

شوردریا یا همان دریاچه ارومیه این روزها بیش از پیش از شور افتاده و بیش از ده سال است که کابوس خشکی میبیند. دریاچه‌ای که با تمام ویژگی‌های منحصربه فردش به دلیل زیاده‌خواهی برخی انسان‌ها و بی‌توجهی مسئولین امر درحال خشک شدن و تبدیل شدن به زمین‌های نمکی خشک است. خشک شدن دریاچه ارومیه نه تنها شهرهای واقع در حوزه دریاچه، بلکه استان‌های هم‌جوار را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. تحقیقات در چند روستای منطقه نشانگر شیوع بیماری‌های پوستی و ریوی ناشی از ریزگردهای نمکی دریاچه ارومیه است.

اما منشا این فاجعه سطح تراز دریاچه ارومیه است که در دهم تیرماه سال جاری به ، ۱۲۷۰/۶۲ متر رسید. عددی که نسبت به زمان مشابه در سال گذشته ۴۸ سانتی متر کاهش دارد.‌بر اساس تصاویر ماهواره ای سطح عرصه آبی دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته ۳۱ درصد کاهش یافته است.‌ دریاچه ارومیه در قالب طرح‌های ستاد احیا ، قرار بود از سال ۱۳۹۴، در مدت ۱۰ سال به تراز اکولوژیک خود برسد، حال بعد از گذشت ۷ سال و اجرای طرح‌های متفاوت ، بحرانی ترین روزهای خود را سپری می کند. اما چه عواملی باعث شده که دریاچه ارومیه این روزها با مرگ دست و پنجه نرم کند؟

 

عوامل نابودگر ارومیه

 

دریاچه ارومیه شاید مهم‌ترین قربانیِ مدیریت محلی و منطقه‌ای و فراموش کردن منافع ملی و مصالح کشوری باشد. نیم نگاهی به روند خشکی دریاچه نشان می‌دهد که عدم همکاری مسئولان استانی، زورگویی و فشار نمایندگان مجلس استان در خصوص دریاچه بی‌تاثیر نبود. آن‌ها که از یکسو می‌خواستند با سدسازی و رشد زمین‌های کشاورزی رای بدست بیارند و از سوی دیگر منتظر احیا دریاچه ارومیه بودند!‌ داده‌ها حکایت از آن دارد که سهم عوامل طبیعی در خشک شدن دریاچه ارومیه ۳۱ درصد است که شامل کاهش ۱۸ درصدی بارش و افزایش ۱.۵ درجه‌ای دما در دو دهه اخیر نسبت به دوره بلندمدت است و سهم عوامل انسانی ۶۹ درصد است که شامل توسعه کشاورزی و احداث سدها و افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی می‌شود. 

در آذربایجان غربی و  ارومیه ۲۲ سد ساخته شده که ۸ عدد از آن‌ها به بهره برداری رسید. در استان آذربایجان شرقی هم از بین ۳۶ سد احداث شده ۲۲ سد به بهره برداری رسید و سهم استان کردستان هم از سد سازی چهار سد است یعنی از ۶۲ سد، ۳۴ سد به بهره برداری رسید و همین اتفاق میزان آب ورودی به دریاچه را تا حد زیادی کاهش داد.‌فاجعه زمانی بیشتر شد که در دهه اخیر در اطراف دریاچه  ارومیه و حوضه آبریز دریاچه حدود ۴۸ هزار حلقه چاه غیر مجاز حفر و باعث کاهش سطح آب‌های زیرزمینی و میزان آب‌های زیرزمینی این منطقه شد تا حدود ۶۸۰ هزار هکتار سطح در زیر کشت قرار گیرد اما چیزی که به جای محصولات متعدد زارعی حاصل شد از بین رفتن آب سطح دریاچه و به خطر افتادن زندگی جانوران و آبزیانی بود که در این دریاچه زندگی می‌کردند. 

 

از طرف دیگر، پل شهید کلانتری که طولانی‌ترین پل ساخته‌شده در ایران به طول ۱۷۰۹ متر  است، بر روی دریاچه ارومیه ساخته‌شده است و فاصلهٔ میان دو شهر تبریز و ارومیه را به ۱۳۵ کیلومتر کاهش داده است.  پل میان گذر در خطرناک‌ترین مکان دریاچه در گودال لجنی و بین دو گسل اصلی ایجاد شده است و در زیر آن نیز حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر لجن یا رس قرار دارد که این موجب تداوم نشست سطح دریاچه در این محل شده است. این ۸۴ هزار حلقه چاه غیرمجاز، در حوضه آبریز دریاچه ارومیه را کسی حفر نکرده جز مردم یا سازمان‌های محلی... کسی چشم‌پوشی نکرده جز نهاد ناظر محلی و البته دولت و سیستمی که آن‌ها را در سِمت های مربوط گماشته است. تبعات خشکی دریاچه ارومیه جدا از تاثیر بر مردم منطقه، یک فاجعه ملی است پس فراموش نکنیم که در این کشتی، باهم‌ نشسته‌ایم!

 

حجم ویدیو: 38.73M | مدت زمان ویدیو: 00:05:56 دانلود ویدیو

دیدگاه تان را بنویسید