کد مطلب: 45787

گرگ خاکستری روی پیراهن تراکتور چه می‌کند؟!

ترندیول بزرگ‌ترین فروشگاه آنلاین ترکیه شروع کرده است به فروش لباس هواداری از تیم تراکتور که بر بازوی راست پرچم جمهوری آذربایجان و بر بازوی چپ پرچم جمهوری ترکیه نقش بسته و خود پیراهن هم منقش به گرگ خاکستری بر متن سرخ رنگ تراکتورسازی است. چون در ایران همه چیز متولی دارد جز خود کشور ایران!

 

IMG_20210813_121405_275

پیدایش پانترکیسم 

پانترکیسم را می توان به عنوان یک جنبش که در دهه ۱۸۸۰ میلادی و در میان روشنفکران ترک‌زبانِ امپراطوری روسیه و امپراطوری عثمانی و به واسطه اتحاد فرهنگی سیاسی بین مردم ترک‌زبان به پا خواست نامید. 

نخستین کسی که شدیدا تلاش کرد احساسات قوم‌گرایی ترک را شعله ور سازد آرتور لملی دیوید (۱۸۳۲ –۱۸۱۱ میلادی) است. او که یک یهودی انگلیسی بود به ترکیه مسافرت کرد و کتابی به نام «بررسی‌های مقدماتی» نوشت که طی آن کوشید ثابت کند ترکان، نژاد مستقل و برجسته‌اند و بر اعراب و سایر ملل شرقی برتری دارند. انتشار این گونه آثار، کم کم روشنفکران وابسته و سیاستمدارانی چون رهبران «نهضت ترکان جوان» را علاقمند به قومیت و معتقد به برتری نژاد ترک ساخت. در سال ۱۸۵۱ میلادی فؤاد پاشا و جودت پاشا بسیاری از نوشته‌های دیوید را به زبان ترکی برگرداندند. در سال ۱۸۶۹ میلادی نویسنده دیگری به نام علی ساوی، جزوه‌ای به زبان ترکی منتشر ساخت که تقریبا اقتباس از آثار دیوید بود و از عظمت و شکوه افتخار آفرین گذشته نژاد ترک سخن می گفت.

 

بر طبق نظریات مغلطه پان ترکیسم بر پایه ایده نجات «ترک‌های بیرون از مرز ترکیه» است، ترک‌ها در خارج از مرزهای امپراتوری عثمانی و جمهوری ترکیه، بیشتر در قفقاز و آسیای مرکزی زندگی می‌کنند. گروه‌های برجسته‌تر در میان قرن نوزدهم که در خارج از ترک‌ها شناخته می‌شدند، تپه‌های ولگا، تاتارها، کرم‌ها، قزاق‌ها، ترکمن‌ها، ازبک‌ها، قرقیزها، تاجیک‌ها و آذری‌ها بودند.

 

یکی دیگر از نظریه پانترکیسم  لئون کاهون (۱۸۴۱ تا ۱۹۰۰) «یک نویسنده یهودی فرانسوی بود. او نیز در ایجاد و گسترش ملی‌گرایی ترک سهم به سزایی داشت. وی در سال ۱۸۹۹ کتابی به نام مقدمه‌ای بر تاریخ آسیا نوشت و در آن از برتری ترکان و برجستگی نژادی آنان در طول تاریخ سخن راند. کتاب مزبور در دهه اول قرن بیستم به زبان ترکی برگردانده شده و در نسخه‌های فراوان انتشار یافت، پرفسور خدوری و برنارد لوئیس معتقدند که این یهودی، الهام بخش پان‌ترکیسم نهضت ترکان جوان بود که انقلاب ۱۹۰۸ را پدید آوردند. چنانکه از محتوای اثر برمی‌آید، این کتاب بیشتر یک رمان جدی تاریخی است، ولی برای پان‌تورانیست‌ها بیش از یک اثر علمی ارزش داشته است. زیرا از چنگیز خان و فتوحات و نقشه‌هایش در تأسیس یک امپراتوری جهانی مغول تجلیل کرده است.

حسن تقی زاده تبریزی از رهبران مشروطه ایران درباره لئون کاهون چنین می‌گوید: «افرادی که به عقیده عجیب پان ترکیزم اعتقاد دارند… شاید آگاه نباشند از اینکه، این عقیده عجیب و مضحکِ لزومِ احیای شاهنشاهی چنگیز و تبرئه مغول از هرگونه ناقص، و مبالغه در عدد و کمالات مفاخر تاریخی قوم ترک به حد هذیان، که مبنی بر انکار تمام روایات تاریخ و تحریف حقایق مسلمه بود، بیشتر ناشی از یک کتاب قصه مانندی بود که یک یهودی فرانسوی آن را تالیف کرده و در اوایل انقلاب مشروطیت عثمانی به ترکی ترجمه شده است…»

ضیا گوک آلپ(۱۸۷۶-۱۹۲۴)، در شهر بومی و پرجمعیت کردی در جنوب شرقی آناتولی – دیاربکر، – اساسا یک مرد خود آموخته بود که در اوائل قرن بیستم جز شخصیتهای برجسته جنبش پان‌ترکیسم بود. درواقع نمی توانیم به رشد ناسیونالیسم در ترکیه و تشکیل پان ترکیسم اشاره کنیم بدون اینکه از ضیاء گوک آلپ یکی از بنیانگذاران و مبتکران آن، نام نبریم. وی پدر ناسیونالیسم جدید ترک و یکی از متفکران بنام آن سرزمین است.

وی قریب به ۳۰۰ مقاله نگاشته است که در سال های پر آشوب ۱۹۰۸ تا ۱۹۲۱ در نشریات مختلف چاپ شدند. وی پس از اینکه از طرف عبدالحمید به دیار بکر تبعید شد به مطالعه درباره تشکیلات فراماسونری پرداخت و بعد وارد انجمن سری اتحاد و ترقی شد و در قیام مسلحانه شرکت کرد. وی در سالونیک به صورت یکی از نزدیکترین دوستان طلعت بیگ در آمد. پس از قیام آتاترک او از انجمن اتحاد و ترقی جدا شد و به مصطفی کمال پیوست.

نخستین تلاش جدی برای ساماندهی بحث و دیدگاه های جداگانه‌ای درباره پان‌ترکیسم بود. یک ملت را چنین تعریف می‌کند:  «ملت چیست؟ چه پیوندی که ما داریم می‌تواند بر پیوند نژادی، قومی، جغرافیایی وسیاسی برتری داشته باشد؟ جامعه شناسی تعیین می‌کند که این پیوند وحدت در تربیت و فرهنگ یعنی وحدت در احساس است.ملت به هیچ وجه یک گروه نژادی، خونی، جغرافیایی یا تجمع اجباری نیست، بلکه ملت از افرادی تشکیل شده که زبان مشترک، مذهب مشترک، اخلاق مشترک و … داشته باشند، یعنی از یک تربیت بهره مند شده باشند… هرجا یک فرهنگ غالب باشد آنجا یک ملت است….هدف ناسیونالیسم ترک این است که در این اجتماع بزرگ کشورها فقط یک فرهنگ غالب باشد. » ۱

______________________________________________________

۱_ماهنامه اطلاعات سیاسی_اقتصادی شماره ۱۸۲_۱۸۱ صفحه۴۰

 

وی در کتاب خود زیر عنوان «مبانی ترک شناسی» چنین نوشت: «برخی از دانشمندان می‌کوشند تا به صورتی تصنعی ترکان، از جمله ترکان آسیای میانه، کرانه رود ولگا، سیبری و آسیای صغیر را از یکدیگر جداجلوه دهند و آنان را از ملتها و اقوام جداگانه به شمار آورند. هدف ما آن است که صد میلیون ترک را در ملتی واحد متحد گردانیم » ۲

 

دکتر انور خامه‌ای درباره این نظریات چنین می‌گوید: «نظریه‌های پان‌تورانیسم و پان‌ترکیسم یکسره بی بنیاد و ساختگی است و اطلاق (یک ملت) به اقوام و مردمانی با ریشه های نژادی و پیشینه های تاریخی و سنت‌های مختلف و زبان های کم و بیش متفاوت، چیزی نیست جز یک تحریف وجعل بزرگ علمی و تاریخی.» ۳

ترکیه بعد از دوره حزب عدالت و توسعه از موضع تدافعی خود بیرون آمد و با توجه بیش از پیش در کشورهای همسایه و غیر همسایه صاحب حوزه نفوذ بیش از پیش خود شد. این دگرگونی در ترکیه پس از روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه (۲۰۰۲_۲۰۲۱) موجب ایجاد گفتمان جدیدی در ترکیه شده است که البته گفتمان جدید برخلاف گفتمان پیشین به دنبال ایجاد حوزه نفوذ مختص ترکیه در منطقه است.

حال پیوند این اندیشه ها (پان ترکیسم) با اسلام گرایی مدل حزب عدالت و توسعه به رخنه بیش از پیش ترکیه در کشورهای دیگر مثل سوریه و عراق و لیبی و... انجامیده است و ترکیه با حرکت بر مبنای این تفکرات دارای جای پای محکی در این مناطق شد و سیاست رخنه یا تجاوز و یا حمایت از اپوزیسیون در دستور کار رهبران حزب عدالت و توسعه قرار گرفت.

_____________________________________________________

۲_آذربایجان و آران(البانی قفقاز)نوشته:عنایت الله رضا انتشارات ایران زمین (۱۳۶۰)صفحه۶۲

۳_ماهنامه اطلاعات_سیاسی شماره ۱۸۲_۱۸۱صفحه ۴۰

 

پانترکیسم و سیاست نفوذ! پایلوت طرح: باشگاه تراکتور سازی

در پی بی‌تفاوتی رسمی در ایران به اولویتی به نام هویت ملی و یکپارچگی سرزمینی ایران، گاه و بی گاه، شاهد تکرار ادعاهای تحریک‌آمیز از سوی ترکیه، کشور همسایه خود هستیم. گاهی به نحوی که حتی برخی مقام های سیاسی ترکیه، مدعی شده‌اند که تیم تراکتور سازی، نماینده ترکیه‌ای‌ها در ایران بوده است. روفسور برهان کوزو از نزدیکان اردوغان و از موسسان حزب عدالت و توسعه، در اظهاراتی مداخله‌جویانه و تجاوزگرانه با قراردادن پرچم ترکیه و جمهوری باکو در کنار نام تراکتور، مدعی شده تیم تراکتورسازی ایران که با تغییراتی قابل تأمل در نشان و نام، هم اکنون به تراکتور آذربایجان تغییر نام داده شده، نماینده ترکیه در ایران است و وقیحانه لقب پان ترکیستی و نژادپرستانه گرگ را هم برای این تیم ریشه دار ایرانی نثار کرده است.

 

نوشتن شعار نوشتن شعار درباره چکسلواکی و یوگسلاوی اوج این مسئله بود که نشان داد که این حرکات بدون اتاق فکر نبوده و آن عده تماشاگرنما بدون دلیل این پرچم ها را به نمایش در نیآورده اند. در میان هواداران تیم‌ تراکتور تبریز، در زمان بازی این تیم با استقلال، این پلاکارد برافراشته‌شده: «چکسلُواکی یا یوگسلاوی؛ انتخاب با شما»!

از جمله اقدامات دیگر این گروه جدایی‌طلب نیز گسترش جو ضد فارس و فارسی‌زبانان در شهرهای آذری‌زبان است که به عنوان یکی از جدی‌ترین راهبردهای این گروه توسط هواداران آن پیگیری می‌شود.

علی دایی بازیکن و مربی سابق تیم ملی فوتبال ایران که اصلیتی آذری دارد و زاده شهرستان اردبیل است نیز در اظهارات خود پس از دیدار جنجالی پرسپولیس و شهرداری تبریز می گوید که خیلی از این ‌آقایان برای فوتبال به ورزشگاه نمی ایند.

اقدامات ترندیول نیز در همین راستا و در پی نفوذ هر چه بیشتر در شهر های آذربایجانی زبان است. اینکه در مدارس این شهر به زبان ترکی و نه زبان پارسی تدریس می شود و نام های ترکی استانبولی رواج بسیار دارد نشان از نفوذ این جریانات در این شهر و سایر شهر ها دارد و متاسفانه اقدانات برخی افراد صاحب منصب من جمله نماینده مجلس و شهردار و عضو شورا بر این داستان افزوده و البته این افراد با همین اقدامات صاحب رای می شوند و در مناصب مهم به کار گرفته می شوند.

نمونه دیگر نفوذ جلسه شورای شهر ارومیه بود که اعضا به ترکی سخن می گفتند در حالی که زبان رسمی کشور زبان پارسی است و جلسه شورا نیز یک جلسه رسمی می باشد. این اقدام با اعتراض نماینده کرد زبان مواجهه شد و تذکر به جایی دادند که در جلسات رسمی باید زبان رسمی کشور به کار گرفته شود اما به او گفته شد باید ترکی یاد بگیرد!!!

یا در جریان انتخابات اخیر ریاست جمهوری هر کاندیدایی قصد داشت حمایت هم زبان های خود را کسب کند در حالی که در یک کشور پیشرفته و جامعه مدنی این اقدام مایه تاسف است.

یا در جریان جنگ ارمنستان و جمهوری آذربایجان امامان جمعه مناطق ترک زبان برای پیروزی آذربایجان در مراسم نماز جمعه دعا می کردند که جای بسی تاسف است.

در ایران که متولی ای برای خود ندارد این گونه هویت گرایی ها و قومیت گرایی ها و قبیله گرایی ها رشد بسیار کرده اند و آزادانه در حال ستیز با منافع ملی می باشند.

 

خبرنگار : هانیه احمدی

دیدگاه تان را بنویسید

 

آخرین اخبار