کد مطلب: 45748

در حاشیه پافشاری دیروز نمایندگان بر تصویب طرح صیانت از کاربران فضای مجازی:

سرنوشت پیامرسان‌های داخلی با کمتر از ۱۰ درصد دنبال کننده به کجا رسید؟

بعد از حدود دو هفته که مجلس بر قرار گرفتن طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی ذیل اصل ٨۵ رای داد، روز گذشته بار دیگر موضوع این طرح بر سر زبان‌ها افتاد و بر سر این موضوع در مجلس رای گیری شد، آنهم دو بار. بار اول در رای استمزاجی خروج طرح از ذیل اصل ٨۵ رای آورد و بار دوم در جلسه علنی رای نیاورد. از این رو همچنان طرح صیانت از فضای مجازی بر اساس اصل ٨۵ در کمیسیون مشترک و به طور پنهانی تصویب و اجرا خواهد شد!

«و شب هنگام که به خواب می‌روید، سرود آنی باشید که بی‌ سرود است. به شما می‌گویم، صبحتان به وطن؛ وطنی که آن را سوار بر اسبی سرکش بردند»؛ این سطرها را محمود درویش می‌نویسد؛ در کتاب «تاریخ دلتنگی». او که چون هم میهنانش ، وطنش را از میان ترکش و باران بیرون کشید و شعرش کرد. شعری که جهان می‌تواند در شب های درد ، خون و اعتراض فریادش کند. راستی ایران که این روزها از شمال و جنوب و شرق و غرب می تپد، در تاریخ چه شمایلی خواهد داشت؟ ایران چه دردی را شعر کند؟ مرگ بر اثر بی تدبیری را؟ بی‌آبی را؟ جدول‌های نویددهنده تاریکی را؟ شعله های خاموش از آتش را؟ غم نان، معیشت و زندگی را؟ تحدید بیان و آزادی را؟ یا صیانت از حقوقی که خود مقدمه ناحقی است؟

 

مجلس در راه فیلترینگ ایران؟!

 

می‌‌گویند طرح، صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی است، بعضی می‌خوانند کودتای مجازی. برخی اصلا طرح این مساله را درست میان روزهای پرالتهاب خوزستان و دغدغه آب که آرام آرام داشت شکل یک کنش سراسری را به خود می گرفت، هدفمند می‌دانند. عده‌ای هم امیدوارند که با تغییر دولت شرایط بهتر شود. در هر صورت این طرح در جلسه غیرعلنی مجلس انقلابی تصویب و به کمیسیون ویژه فرستاده شده است (و با توجه به ریاست نماینده ارشد جبهه پایداری در آن‌جا هم قاعدتا تصویب خواهد شد). طرحی که مهر تایید نهایی بر آن ، به زعم بسیاری نه مسدود سازی و محدود سازی چند اپلیکیشن که فیلترینگ ایران است!

 

اتاق شیشه ای که تجربه اش کردیم!

 

در خلال اعتراضات آبان ۹۸ که ۹۵ درصد از اینترنت در ایران قطع شد و دسترسی کاربران فقط به سایت‌های ایرانی که از سرور داخلی استفاده می‌کردند ممکن بود، مشاغل اینترنتی که بر اساس یک تخمین با احتساب خانواده‌های شاغلان در آن سال حدود ۱ میلیون نان‌خور داشتند، بیش از هزار میلیارد تومان خسارت دید. حالا و در نیمه ابتدایی سال ۱۴۰۰، بیش از دو میلیون شغل وابسته به پلتفرم اینستاگرام و پیام‌رسان‌هایی است که بعد از اجرای این طرح غیرقانونی می‌شوند. همچنین ۵۵۰ هزار شهروند ایران طومار درخواست عدم تصویب آن را امضا کرده‌ بودند (پرامضاترین کارزار آنلاین ایرانیان در سال‌های گذشته. این عدد بیش از رایی است که هر یک از ۲۶۰ نماینده این مجلس آورده‌اند! تمام این مسائل باعث شد  بعد از حدود دو هفته که مجلس بر قرار گرفتن طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی ذیل اصل ٨۵ رای داد، روز گذشته بار دیگر موضوع این طرح بر سر زبان‌ها افتاد و بر سر این موضوع در مجلس رای گیری شد، آنهم دو بار. بار اول در رای استمزاجی خروج طرح از ذیل اصل ٨۵ رای آورد و بار دوم در جلسه علنی رای نیاورد. از این رو همچنان طرح صیانت از فضای مجازی بر اساس اصل ٨۵ در کمیسیون مشترک و به طور پنهانی تصویب و اجرا خواهد شد!

 

پیامرسان ها در آینه آمار

 

درحالی که ۷۱ درصد ایرانیان از واتس‌اپ، ۵۳ درصد ایرانیان از اینستاگرام و ۴۰ درصد ایرانیان از تلگرام استفاده می‌کنند و میلیون‌ها ایرانی به سرویس‌های مختلف گوگل (از جیمیل و گوگل‌مپ تا یوتیوب) وابسته‌اند. اینستاگرام به تنهایی بانی بیش از ٣۰۰ هزار کسب و کار آنلاین در خود نیز هست. نکته جالب این است که با وجود فیلتر دو ساله تلگرام هنوز درصد کاربران آن ۱۰ برابر پیامرسان های داخلی است!

طبق گزارش مرکز افکارسنجی ایسپا در تیرماه سال جاری، اپلیکیشن روبیکا با ۸ درصد، بیشترین دنبال کننده را میان اپلیکیشن های داخلی داراست. پس از آن اپ سروش با ۵ درصد، بله با ۴ درصد، ایتا با ٣ درصد،آی گپ با ٢ درصد و گپ با ۰/٣ درصد کاربر قرار گرفته اند. جالب اینکه حتی استفاده از فیسبوک هم در میان مردم ایران علیرغم فیلترینگ چند ساله بیشتر از ایتا و آی‌گپ است!

 

حالا به نظر می رسد مانند سال ۹۷ که مسئولان تلگرام را با هدف کوچ اجباری کاربران به پیام‌رسان‌های داخلی فیلتر کرده بودند، باز قرار است چندین میلیارد هزینه صرف اپلیکیشن های جایگزینی شود که مردم طبق تجربه، استفاده از اپ های جهانی با فیلترشکن و کمترین پهنای باند را به آن ها ترجیح می دهند!با این حال، چنین سیاستی، جز هدر رفت منابع مالی هیچ نتیجه دیگری نداشت.

 

جالب آنکه بهانه سازندگان اپلیکیشن های داخلی، عدم حمایت است. در حالی که گفته می شود دولت برای حمایت، به آن ها وام میلیاردی داد که هیچ آورده‌ای برای این پیامرسان‌ها نداشت و فقط آن ها را وامدار کرد. البته هنوز از بازپرداخت این وام‌ها نیز خبری نیست! نکته مهم دیگر که باید به آن اشاره کرد این است که مگر اپلیکیشن‌هایی چون تلگرام از سوی دولت حمایتی دیدند که هنوز پس از ٣ ساله شدن فیلترینگشان، باز هم چند ده برابر اپلیکیشن های داخلی کاربر دارند؟! با این تجربه ناموفق در بخش کوچکی از فضای مجازی، مسئولان چطور می‌خواهند دوباره منابع مالی کشور را هدر دهند و سبب آسیب کسب‌وکارها شوند؟

 

اپلیکیشن سازی های چند صد میلیاردی!

 

طبق داده ها، تصور بر این بود که ساخت اپلیکیشن های داخلی بسته به فاز بهره وری آن در کمترین حالت، بین ۵ تا ٧ میلیارد تومان هزینه دارد! این در حالی است که سال گذشته، شرکت زیرساخت ارتباطات ایران اعلام کرد، ٣۰۰ میلیارد تومان بودجه برای مرحله دوم حمایت از اپلیکیشن‌های پیام رسان داخلی هزینه کرده است. به گفته سجاد بنابی، نایب رئیس هیئت مدیره شرکت زیر ساخت، این بودجه صرف ساخت مرکز داده برای پیام رسان‌های بومی شد. به این معنی که آن ۵ تا ٧ میلیارد تومان تنها به معنی یک ورودی است! اما اگر قرار بر خرج مبلغی معادل ٣۰۰ میلیارد تومان برای پیام‌رسان‌های داخلی است؛ آیا در شرایط آشفته اقتصادی کشور نمی‌شد چنین مبلغی را به صورت بهینه‌تری خرج کرد؟نکته مهم دیگر اینکه ایجاد یک پیام‌رسان موثر علاوه بر هزینه‌های فراوان، به دانش زیادی نیاز دارد. طبق آنچه تاکنون از عملکرد ساخت و پرداخت اپلیکیشن های داخلی دیدیم، کیفیت ساخت و صدالبته کپی‌برداری از کدنویسی‌های خارجی علنا روی این موضوع خط بطلان می‌کشد! نتیجه چیست ؟ در تیره ترین روزهای حیات روانی و مالی ایران، صدها میلیارد تومان برای مقاصد نامعلوم هدر خواهد رفت، به بازار مافیای فیلترینگ خوراک داده خواهد شد و آن ها که با اینترنت های ماهواره ای، چنین خواب هایی را برای ملت می بینند نیز نظارگر خواهند بود...!

خبرنگار : بیتا محسنی

دیدگاه تان را بنویسید

 

آخرین اخبار